-
دکتر ابوالقاسمی
1:09:19 دقیقه
نقد کتاب تحلیل و بررسی انگیزه حرکت سیدالشهدا (جلسه چهارم) 5 مرداد 1405 -
دکتر ابوالقاسمی
1:09:07 دقیقه
نقد کتاب تحلیل و بررسی انگیزه حرکت سیدالشهدا (جلسه سوم) 22 تیر 1405 -
دکتر ابوالقاسمی
1:11:59 دقیقه
نقد کتاب تحلیل و بررسی انگیزه حرکت سیدالشهدا ع (2) 8 تیر 1405 -
دکتر ابوالقاسمی
1:12:20 دقیقه
نقد کتاب تحلیل و بررسی انگیزه حرکت سیدالشهدا ع نوشته مهدی صدری 4 خرداد 1405 -
دکتر ابوالقاسمی
1:14:42 دقیقه
پاسخ به برخی شبهات پیرامون مسئله ولایت فقیه 21 اردیبهشت 1405 -
دکتر ابوالقاسمی
1:13:03 دقیقه
ولایت فقیه -بررسی مسائل و شبهاتی در خصوص مسئله ولایت فقیه و انتخاب حاکم 14 اردیبهشت 1405 -
دکتر ابوالقاسمی
1:29:57 دقیقه
نقد اندیشه عصمت اجتماعی ولی فقیه 1 اردیبهشت 1405 -
دکتر ابوالقاسمی
1:28:52 دقیقه
دیدگاه یهودیان در مورد ایرانیان 18 فروردین 1405 -
دکتر ابوالقاسمی
1:21:53 دقیقه
پاسخ به شبهات خنیفرزاده پیرامون قیام در عصر غیبت 11 فروردین 1405 -
دکتر ابوالقاسمی
1:11:26 دقیقه
راه روشن 4 فروردین 1405 -
دکتر ابوالقاسمی
1:25:22 دقیقه
پاسخ به شبهات آقای خنیفر زاده 28 اسفند 1404 -
دکتر ابوالقاسمی
1:28:18 دقیقه
پاسخ به شبهات آقای هدایتی ( قسمت 2) 28 بهمن 1404 -
مخالفین جمهوری اسلامی ایران دنبال چی بودند؟ 21 بهمن 1404
1:29:13 دقیقه -
دکتر ابوالقاسمی
1:21:00 دقیقه
پاسخ به شبهات دکتر سروش در موضوع مهدویت 7 بهمن 1404 -
دکتر ابوالقاسمی
1:28:21 دقیقه
پاسخ به شبهات مدعیان نواندیشی دینی 16 دی 1404 -
دکتر ابوالقاسمی
1:30:35 دقیقه
تحلیل مناظره حجت الاسلام حامد کاشانی و سلیمانی اردستانی (3) 25 آذر 1404 -
دکتر ابوالقاسمی
1:25:02 دقیقه
تحلیل مناظره حجت الاسلام حامد کاشانی و سلیمانی اردستانی (2) 18 آذر 1404 -
دکتر ابوالقاسمی
1:28:16 دقیقه
تحلیل مناظره حجت الاسلام حامد کاشانی و سلیمانی اردستانی 11 آذر 1404 -
دکتر ابوالقاسمی
1:24:17 دقیقه
نقد تفکرات باطل سلیمانی اردستانی ( پاسخ به شبهات هاشمی و سلیمانی اردستانی در موضوع فاطمیه) 20 آبان 1404 -
دکتر ابوالقاسمی
1:26:23 دقیقه
شهادت حضرت جعفر طيار عليه السلام و نقد تفکرات باطل سلیمانی اردستانی در مسئله قرآن بسنده بودن، خلافت و غدير 6 آبان 1404 -
دکتر ابوالقاسمی
1:27:01 دقیقه
نقد تفکرات باطل سلیمانی اردستانی 29 مهر 1404 -
دکتر ابوالقاسمی
1:26:09 دقیقه
از تحریف تا حقیقت: واکاوی تفکرات باطل سلیمانی اردستانی دربارۀ فتح ایران و لعن در قرآن و سنت 22 مهر 1404 -
دکتر ابوالقاسمی
1:22:25 دقیقه
نقد افکار باطل سلیمانی اردستانی پیرامون حکم ساب النبی، اتهام شرک جلی به شیعه و گفتگوی سلیمانی اردستانی با کارشناس وهابی شبکه کلمه 15 مهر 1404 -
دکتر ابوالقاسمی
1:29:37 دقیقه
نقدافکار باطل سلیمانی اردستانی در برداشت و تفسیر نادرست از آیات قرآن و اتهام به شیعه 8 مهر 1404 -
راه روشن
1:25:44 دقیقه
نقد سلیمانی اردستانی، اللهیاری و آقای تحریری 1 مهر 1404 -
راه روشن
1:22:39 دقیقه
نقد دیدگاههای باطل سلیمانی اردستانی در خصوص توسل و مقامات ائمه علیهم السلام 4 شهریور 1404 -
راه روشن
1:23:17 دقیقه
بررسی ادعای عدم تحریف تورات و انجیل و نقد سلیمانی اردستانی 14 مرداد 1404 -
دکتر ابوالقاسمی
1:25:27 دقیقه
نقد افکار باطل سلیمانی اردستانی 04 31 تیر 1404 -
دکتر ابوالقاسمی
56:17 دقیقه
خیانت های یهود 3 تیر 1404 -
راه روشن
1:09:22 دقیقه
از فدک تا افشای سر؛ نگاهی نو به اجتهاد، عقلگرایی و عصمت در تاریخ اسلام 20 خرداد 1404 -
دکتر ابوالقاسمی
1:22:40 دقیقه
نقد علمی دیدگاههای انحرافی پیرامون رابطه انسان با پیامبران و عقل 13 خرداد 1404 -
راه روشن
1:22:57 دقیقه
نقد افکار باطل آقای سلیمانی اردستانی 03 30 اردیبهشت 1404 -
نقد افکار باطل آقای سلیمانی اردستانی 02 23 اردیبهشت 1404
1:24:3 دقیقه -
راه روشن
1:25:49 دقیقه
نقد افکار باطل سلیمانی اردستانی 01 2 اردیبهشت 1404 -
راه روشن -تحلیل و نقد مناظره حاتم قادری و حسن انصاری 08 26 فروردین 1404
1:23:20 دقیقه -
راه روشن - تحلیل و نقد مناظره حاتم قادری و حسن انصاری 07 19 فروردین 1404
1:15:48 دقیقه -
راه روشن - نقش قرآن در زندگی و جامعه اسلامی 12 فروردین 1404
1:23:58 دقیقه -
تحلیل و نقد مناظره حاتم قادری و حسن انصاری 06 28 اسفند 1403
55:27 دقیقه -
راه روشن - تحلیل و نقد مناظره حاتم قادری و حسن انصاری 05 21 اسفند 1403
53:47 دقیقه -
راه روشن - تحلیل و نقد مناظره حاتم قادری و حسن انصاری 04 7 اسفند 1403
1:23:19 دقیقه -
راه روشن - تحلیل و نقد مناظره حاتم قادری و حسن انصاری 03 30 بهمن 1403
1:20:44 دقیقه -
راه روشن - تحلیل مناظره حاتم قادری و حسن انصاری 02 16 بهمن 1403
1:25:41 دقیقه -
بررسی شبهه خمس و تحلیل مناظره حاتم قادری و حسن انصاری؛ نگاه به مبانی اعتقادی شیعه 2 بهمن 1403
1:24:17 دقیقه -
راه روشن - علامات ظهور ( بداء در سفیانی)2 18 دی 1403
1:23:25 دقیقه -
راه روشن - علامات ظهور ( بداء در سفیانی) 11 دی 1403
1:22:49 دقیقه -
راه روشن _ پاسخ به شبهات پیرامون آرامگاه حضرت زینب (سلام الله علیها) در دمشق و تحولات سوریه 4 دی 1403
1:23:02 دقیقه -
راه روشن _ تحولات سوريه و حركت مهاجرين اهل سنت ايران در سوريه 27 آذر 1403
1:23:38 دقیقه -
راه روشن _بررسی تحولات و اتفاقات سوریه 20 آذر 1403
1:22:17 دقیقه -
راه روشن _ عوامل مؤثر در تقویت و تلطیف ولایت 6 آذر 1403
1:24:12 دقیقه -
راه روشن _ نقدی بر دوگانه سازی مسئله دعوت، با جهاد 29 آبان 1403
1:25:36 دقیقه -
راه روشن - تناسخ و جنگ لبنان 8 آبان 1403
1:24:55 دقیقه -
راه روشن - اسلام و مبارزه با خرافات 24 مهر 1403
1:24:12 دقیقه -
راه روشن - پاسخ به شبهات در مورد نبوت 17 مهر 1403
1:24:42 دقیقه -
راه روشن - بررسی مناظره بهمن ترکیان (اسکپتیک) با عقیل هاشمی 27 شهریور 1403
1:20:03 دقیقه -
راه روشن - بررسی صحبتهای حجت الاسلام قنبريان با عنوان جبهه حسين (عليه السلام) 2 6 شهریور 1403
1:23:35 دقیقه -
راه روشن -بررسی صحبتهای حجت الاسلام قنبريان با عنوان "جبهه حسين" (عليه السلام) 30 مرداد 1403
1:20:54 دقیقه -
راه روشن - جایگاه عمّار یاسر 23 مرداد 1403
1:22:26 دقیقه -
راه روشن - تحلیل مناظره و تحلیل سخنان آقای ناصر یوسفی 16 مرداد 1403
1:25:31 دقیقه -
راه روشن - نسبت دادن عزاداری به ارواح اهل بیت علیهم السلام 2 مرداد 1403
1:27:02 دقیقه -
راه روشن - شأن نزول هَل اَتی/ حکایت بیماری فرزندان امیرالمؤمنین علیه السلام و روزه آن حضرت 12 تیر 1403
1:16:01 دقیقه -
راه روشن - نقد صحبت های آقای علیرضا کمیلی 22 خرداد 1403
1:15:58 دقیقه -
راه روشن - نقد سخنان آقایان اسدپور و کمیلی 15 خرداد 1403
1:20:37 دقیقه -
راه روشن - مناظره و نقش آن در تبلیغ 8 خرداد 1403
1:24:20 دقیقه -
راه روشن -تحلیل سخنان مقام معظم رهبری 25 اردیبهشت 1403
1:25:38 دقیقه -
تحلیل ماهنامه علمی و تحلیلی وضعیت شناسی شیعیان( انگیزه های گرایش به تشیع در ایران ) 18 اردیبهشت 1403
1:21:35 دقیقه -
راه روشن -نقد دگر اندیشان شیعی 11 اردیبهشت 1403
1:24:40 دقیقه -
راه روشن -نقد دگر اندیشان شیعی 8 اسفند 1402
1:18:15 دقیقه -
راه روشن - نقد دگر اندیشان شیعی 10 بهمن 1402
1:23:00 دقیقه -
راه روشن -نقد دگر اندیشان شیعی 3 بهمن 1402
1:24:50 دقیقه -
راه روشن -نقد دگر اندیشان شیعی 26 دی 1402
1:24:35 دقیقه -
راه روشن -نقد دگر اندیشان شیعی 19 دی 1402
1:23:25 دقیقه -
راه روشن -نقد دگر اندیشان شیعی 5 دی 1402
1:24:14 دقیقه -
راه روشن -نقد دگر اندیشان شیعی 28 آذر 1402
1:27:32 دقیقه -
راه روشن -نقد دگر اندیشان شیعی 14 آذر 1402
1:24:27 دقیقه -
راه روشن -نقد دگر اندیشان شیعی 30 آبان 1402
1:25:09 دقیقه -
راه روشن -نقد دگر اندیشان شیعی 16 آبان 1402
1:24:18 دقیقه -
راه روشن -نقد دگر اندیشان شیعی 9 آبان 1402
1:28:47 دقیقه -
راه روشن -نقد دگر اندیشان شیعی 25 مهر 1402
1:24:22 دقیقه -
راه روشن -نقد دگر اندیشان شیعی 18 مهر 1402
1:23:38 دقیقه -
راه روشن -نقد دگر اندیشان شیعی 21 شهریور 1402
1:23:19 دقیقه -
راه روشن -نقد دگر اندیشان شیعی 24 مرداد 1402
1:22:41 دقیقه -
راه روشن -نقد دگر اندیشان شیعی 17 مرداد 1402
1:24:09 دقیقه -
راه روشن -نقد دگر اندیشان شیعی 10 مرداد 1402
1:21:23 دقیقه -
راه روشن - نقد دگر اندیشان شیعی 20 تیر 1402
1:30:49 دقیقه -
راه روشن -نقد دگر اندیشان شیعی 30 خرداد 1402
1:19:27 دقیقه -
راه روشن -نقد دگر اندیشان شیعی 23 خرداد 1402
1:22:12 دقیقه -
راه روشن -نقد دگر اندیشان شیعی 2 خرداد 1402
1:15:29 دقیقه -
راه روشن -نقد دگر اندیشان شیعی 26 اردیبهشت 1402
1:20:59 دقیقه -
راه روشن -نقد دگر اندیشان شیعی 19 اردیبهشت 1402
1:25:02 دقیقه -
راه روشن -نقد دگر اندیشان شیعی 12 اردیبهشت 1402
1:23:29 دقیقه -
دکتر ابوالقاسمی
1:24:48 دقیقه
نقد کتاب دین در ترازوی اخلاق 5 اردیبهشت 1402 -
راه روشن -نقد دگر اندیشان شیعی 23 اسفند 1401
1:21:35 دقیقه -
راه روشن -نقد دگر اندیشان شیعی 9 اسفند 1401
1:21:46 دقیقه -
راه روشن -نقد دگر اندیشان شیعی 25 بهمن 1401
1:21:28 دقیقه -
راه روشن -نقد دگر اندیشان شیعی 18 بهمن 1401
1:22:22 دقیقه -
راه روشن -نقد دگر اندیشان شیعی 20 دی 1401
1:24:59 دقیقه -
راه روشن -نقد دگر اندیشان شیعی 22 آذر 1401
1:22:58 دقیقه -
راه روشن 1 آذر 1401
1:24:34 دقیقه -
پاسخ به شبهات (مباحث جاری روز) 24 آبان 1401
1:22:51 دقیقه -
راه روشن 3 آبان 1401
1:26:04 دقیقه -
راه روشن 26 مهر 1401
1:23:30 دقیقه -
دکتر ابوالقاسمی
1:21:43 دقیقه
حجاب، اجباری یا اختیاری است؟ 19 مهر 1401 -
نقد کتاب"دین در ترازوی اخلاق: نسبت میان اخلاق دینی و اخلاق سکولار" نویسنده ابوالقاسم فنائی
1:23:23 دقیقه
راه روشن 22 شهریور 1401 -
راه روشن 15 شهریور 1401
1:22:42 دقیقه -
راه روشن 8 شهریور 1401
1:25:23 دقیقه -
راه روشن 1 شهریور 1401
1:22:57 دقیقه -
راه روشن 25 مرداد 1401
1:25:40 دقیقه -
راه روشن 4 مرداد 1401
1:24:26 دقیقه -
راه روشن 14 تیر 1401
1:23:09 دقیقه -
راه روشن 7 تیر 1401
1:24:03 دقیقه -
راه روشن 24 خرداد 1401
1:24:14 دقیقه -
راه روشن 17 خرداد 1401
1:18:50 دقیقه -
راه روشن 3 خرداد 1401
1:20:43 دقیقه -
راه روشن 27 اردیبهشت 1401
1:20:59 دقیقه -
راه روشن 20 اردیبهشت 1401
1:24:16 دقیقه -
راه روشن 13 اردیبهشت 1401
1:25:29 دقیقه -
راه روشن 6 اردیبهشت 1401
1:25:52 دقیقه -
راه روشن 30 فروردین 1401
1:26:06 دقیقه -
راه روشن 16 فروردین 1401
1:27:07 دقیقه
پاسخ به برخی شبهات لبیک گفتن به غیر معصوم در زیارت کربلا، نقد کتاب تحلیل و بررسی انگیزه حرکت سیدالشهدا (جلسه پنجم) دکتر ابوالقاسمی
قسمت صد و پنجاه و هشتم برنامه راه روشن با کارشناسی دکتر ابوالقاسمی و اجرای آقای گودرزی
دیگر قسمت ها
برنامه راه روشن 19 05 1405 (قسمت 158)
عنوان برنامه: پاسخ به برخی شبهات لبیک گفتن به غیر معصوم در زیارت کربلا، نقد کتاب تحلیل و بررسی انگیزه حرکت سیدالشهدا (جلسه پنجم)
استاد: دکتر ابوالقاسمی
مجری: آقای گودرزی
کلیدواژه: عمر بن عبدالرحمن؛ مسور بن مخرمه؛ ابو سعید خدری؛ عمرة بن عبدالرحمن؛ فرزدق؛ بجیر بن شداد؛ حر؛ عبدالله بن عباس؛ ابن نما!
مجری:
بسم الله الرحمن الرحیم اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم
عرض سلام و ادب و ارادت خدمت شما بینندههای عزیز و همراهان گرامی، امیدوارم هرجا هستید حالتان خوب باشد. شبتان بخیر، خیلی ممنونم از توجهتان، از همراهیتان، از اینکه با ما هستید بیننده این شبکه.
شبکهای که مزین هست به نام مبارک حضرت امام عصر (ارواحنا له الفداء) «شبکه جهانی حضرت ولی عصر». این توفیق را داریم که در خدمت شما هستیم با یکی دیگر از برنامههای «راه روشن».
امشب هم طبق روال برنامه در خدمت کارشناس محترم برنامه هستیم، حضرت حجت الاسلام و المسلمین استاد ابوالقاسمی عزیز. ان شاءالله با ما همراه باشید و برنامه مورد توجهتان قرار بگیرد. جناب استاد سلام علیکم، عرض ادب، خیلی خوش آمدید؛
دکتر ابوالقاسمی:
اللهم کن لولیک الحُجَّةِ بن الحسن، صلواتُک علیه و علی آبائهِ، فی هذه السّاعة و فی کلِّ ساعةٍ، ولیاً و حافظاً، و قائداً و ناصراً، و دلیلًا و عیناً، حتی تسکنه أرضک طوعاً، و تُمتّعَهُ فیها طویلا
عرض سلام و وقت بخیر دارم خدمت شما و خدمت همه بینندگان عزیز و گرانقدر «شبکه جهانی حضرت ولی عصر» امیدوارم که هرکجا که هستند موفق و پیروز باشند. در خدمت شما هستم.
مجری:
سلامت باشید، خیلی ممنونم از حضورتان. جا دارد که پیشاپیش هم تسلیت عرض کنیم رحلت پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) و شهادت امام حسن مجتبی (علیه السلام) و شهادت آقا جانم امام رضا (علیه السلام) را خدمت شما بینندههای عزیز. جناب استاد در خدمتتان هستیم.
دکتر ابوالقاسمی:
بسم الله الرحمن الرحیم. ما در هفته گذشته در برنامه تریبون آزاد سه تا کلیپ از کارشناس «شبکه امام حسین» پخش کردیم که در آن کلیپ چند تا مطلب میگوید.
مطلب اول این است که میگوید این کسانی که میآیند اینجا مرگ بر فلان و مرگ بر فلان می گویند، یک «لبیک یا حسین» نمیتوانند بگویند و یک «لبیک یا حسین» بر لبشان جاری نمیشود. فقط «لبیک فلانی» و «مرگ بر فلانی» می گویند.
مطلب دوم این است که ادعا کرد کسی که اینجا در این مسیر غیر «لبیک یا حسین» بگوید از مسیر امام حسین و مسیر خدا خارج شده است.
مطلب سوم این است که روایت امام صادق (علیه السلام) است که چرا نباید به غیر امام حسین و خدا لبیک گفت، چون امام صادق یک فردی را دیدند که حرفی زد و حضرت بدنشان لرزید.
روایت این است که یک شخصی حضرت را به جای خدا گذاشته بوده و با حالت شرک آلود چنین حرفی زده است. یعنی اگر کسی اینگونه بگوید مشرک میشود.
حالا یک عدهای آمدند و می گویند: آقای ابوالقاسمی! اینکه تکفیر نکرده که شما گفتید اینها مدل وهابیت است. چرا چنین گفتید؟!
من چند تا مقدمه عرض کنم. گفتند که یک فردی نزد شخصی دیگر رفت و گفت: ببخشید خیلی عذر میخواهم، از شما پوزش میخواهم، اجلکم الله، گلاب به رویتان، رویم به دیوار اسم شما چیست؟ شخص کلمه زشتی را به کار برد و گفت اینطور که در سؤال کردی اسم من این است!!
طرف میگوید امام صادق (علیه السلام) روایتی میخواند که روایت شبهه شرک دارد. امام حسین سجده کردند، خدایا من بدنم لرزید و نباید چنین چیزی بگویی. اگر چنین کاری بکنی... چه میشود بعدش؟! شایسته نیست، خوب نیست، کج سلیقگی است!
مشخص است، خیلی روشن چه دارد میگوید. آن روایتی که خوانده دارد میگوید اگر کسی این کار را انجام دهد مشرک است. امام صادق (علیه السلام) شبهه شرک برای این قضیه داشته است. در این روایت را برای چه تطبیق دادی؟!
دیگر ما گوش که دراز نیست میفهمیم طرف دارد چیکار میکند. روایتی خوانده که مربوط به شرک است، بعد بگوییم که ایشان تکفیر نکرده و نگفته مشرکاند! شما انتظار دارید رسماً بیاید بگوید مشرکاند؟!!
اگر چنین کاری میکرد که همانجا مردم زنده نمیگذاشتندش. خیلی وقاحت بود! پس بفهمیم قضیه چیست که سر خودمان را هم شیره نمالیم. اگر میخواهیم دفاع هم کنیم نیاییم الکی توجیه کنیم.
نکته دوم این است که چند تا مطلب نوشتند. مطلب اول اینکه نوشتند: "آقای ابوالقاسمی عزیز! خیلی تعجب میکنم از شما که اینطور یک حرف حق را باطل جلوه دادید. ایشان کجا گفتند لبیک گفتن به غیر معصوم مطلقاً شرک است؟!"
گفتم روایتی خوانده است که میگوید لبیک به امام صادق گفتند. امام صادق شبهه شرک داشته است. شما از این چه میفهمید؟!
"که شما صحبتشان را با وهابیت یکی میکنید؟! ایشان دارد راجع به مسیر زیارت صحبت میکند، اما شما وانمود میکنید که میخواهد مطلق بگوید."
نخیر، ایشان گفت: لبیک گفتن به غیر سیدالشهدا و خدا مطلقاً اشکال دارد! این حرف ایشان موجود است. این قسمت را مطلق دارد میگوید.
"ایشان حرفی از شرک نمیزند." چرا، آن مثالی که زده مثال شرک است. "واقعاً جای تأسف دارد. خوب است خودتان کلیپ را پخش میکنید، ولی حرفی را به ایشان نسبت دادید که نگفته است. کمی انصاف داشته باشیم."
نخیر گفت. روایت را خواند. "ایشان میگوید اگر به غیر امام حسین لبیک بگویی از مسیر زائر الحسین خارج میشوی که کاملاً هم درست است."
دقیقاً همان حرف طرفداران «سلیمان بن صرد» قبل از اینکه سیدالشهدا بیایند. آنها ادعا میکردند اگر ما الآن طرف مسلم بن عقیل بیاییم و «لبیک یا مسلم» بگوییم دیگر امام حسین خودش باید بیاید. فقط امام حسین باید باشد!
نخیر، چه کسی چنین حرفی زده است؟! نگاه کنید ما یک قاعدهای داریم و اینکه می گویم این حرف، حرف وهابیت است دقیقاً همینجاست. دقیقاً همینجا شما می گویید ایشان میگوید اگر به غیر امام حسین لبیک بگویی از مسیر زائر الحسین خارج میشوی.
این مطلب کاملاً درست است و به نظر شما هم درست است. یک داستان نقل شده است که ظاهراً ساختگی است، ولی دانستانی زیباست.
نقل شده است یک روزی حضرت موسی شیطان را دید و گفت: چرا به آدم سجده نکردی؟! شیطان گفت: فقط برای خدا سجده میکنم. اگر برای غیر خدا سجده کنی از مسیر پرستش خدا خارج شدی و مرتکب پرستش غیر خدا شدهای. سجده برای آدم پرستش غیر خداست!
لبیک به غیر امام حسین رفتن به مسیر غیر امام حسین است. من فقط می گویم: لبیک یا حسین. لبیک یا مسلم بن عقیل هم نباید بگویی، لبیک یا صاحب الزمان هم نباید بگویی، لبیک یا مرجع تقلید هم نباید بگویی. چرا نگفتی خود این آقایان لبیک یا مرجع تقلیدشان گفتند!
شما تصور کنید هر کسی بیاید کربلا و به مرجع تقلید خودش لبیک بگوید. یک گروه بگویند: لبیک یا سیستانی، یک گروه بگویند: لبیک یا صدر، یک گروه می گویند: لبیک یا شیرازی!
قبول ندارید که دیگر کربلا تبدیل میشود به محلی برای تبلیغات شخصی و حزبی و سیاسی و از مسیر خودش کاملاً خارج میشود؟!
حالا تبلیغ حزبی کردن که آن آقایانی که پول دادند از اول تا آخر مسیر عکس آقای مرجع خود را زدند و جلوی گنبد هم دقیقاً وسط مسیر که میخواهید از شارع قبله وارد شوید عکس مرجع خود را زدند. اینها اشکال ندارد.
اینها هیچ اشکال ندارد، فقط یک نفر با پول خودش بیاید عکس رهبر شهید را روی کوله پشتی بزند این اشکال دارد! این دعوای سیاسی میشود!
بنابراین اصلاً جنبه حرفها مشخص است چیست، اما من نکتهای خدمت شما عرض کنم. خوب دقت کنید اگر یک زمانی تصور کنید یک گروه ضد مرجعیتی بیایند و با شیعیان درگیر شوند و تعداد زیادی از شیعیان را بکشند و حرفشان هم این باشد که ما مدعی یمانی هستیم که طرفدار مخالفت با مرجعیت هستند.
اگر آنها که ضد مرجعیت هستند قدرت بگیرند و در کربلا شروع کنند به کشتن مردم و کسانی که طرفدار مرجعیت هستند. آنجا شما چه «لبیک یا حسین» بگویید و چه «لبیک یا سیستانی» بگویید دارید در دهان آن مدعی یمانی میگذارید.
ما نمیگوییم هر کسی آمد اسم مرجع خود را بگوید، اما الآن که آمریکا آن طرف ایستاده و ولی فقیه شیعه در ایران یک مرجع تقلید که مقابل آنها ایستاده و عزت شما در عراق هم از همان است.
آیت الله العظمی سیستانی (حفظه الله تعالی) وقتی فتوای به جهاد داد چه کسی آمد کمک کرد؟! اگر بمباران نیروی هوایی ایران نبود، اگر شیعه ارتش نداشت، اگر سلاحهایی که «حاج قاسم (رضوان الله علیه)» آورد نبود، میشد مقاومت کرد؟!
یک فردی آمده جان خودش را پای دفاع از تشیع گذاشته است. در وسط جنگیم! می گویند که اینجا نباید این چنین مرجعیت خاصی را تبلیغ کرد!! مگر مرجع شما جان خود را فدا کرده است؟! مگر مرجع شما جلوی آمریکا ایستاده است؟!
اگر مرجع شما جلوی آمریکا ایستاده بود، گفتیم لبیک یا او هم بگو! ما وسط جنگیم. یا شما الآن را وسط جنگ نمیدانی و میخواهی وسط لحاف بخوابی که دیگر الآن مشخص است.
آن آقایانی که آن مداح را با آن وضع فجیع به شهادت رساندند، میخواهی چیکارش کنی؟! اینها همینطور هستند.
چند وقت دیگر اگر خدای نکرده بر فرض محال اگر نظام سقوط کند اینها میخواهند بیایند حاکم شوند. آن موقع چه بلایی سر مردم میآورند؟!
البته بلایی سر شما نمیآورند، شما مشکل ندارید. اما سر عزاداریها چه میخواهند بیاورند؟! با عزاداریها میخواهند چکار کنند؟! با روضه خوان های واقعی میخواهند چکار کنند؟! سؤال باید جواب داده شود.
یک نفر محکم جلوی اینها ایستاده و در دهان آمریکاییها زده است، به قدری حقد و کینه از او داشتند که شهیدش کردند، اما اگر ما یک لبیک بگویم اشکال دارد!!
بنا نیست هر کسی بیاید آنجا به هر کسی رسید لبیک بگوید. ما به هر کسی لبیک نمیگوییم. الآن رهبر شهیدمان نماد شده است، نماد مبارزه با استکبار. لبیک به او گفتن چه اشکالی دارد؟!
مرجع شما هم بیاید بشود. آقای سیستانی فتوا به جهاد داد. خود عراقیها " لبیک یا سیستانی" میگفتند. خودشان میگفتند. اشکال دارد؟! خیر! در همان عراق هم " لبیک یا سیستانی" میگفتند.
مجری:
نتیجهاش انسجام، وحدت و همدلی است.
دکتر ابوالقاسمی:
شما چون خودت را در عرض میبینی لذا می گویی "لبیک یا خامنهای" از کنار زدن ماست، اما آقای سیستانی را در طول رهبر شهید میبینیم هیچکس از طرفداران آقای سیستانی نمیگوید که شما چون لبیک یا خامنهای گفتید لبیک یا سیستانی را قبول ندارید.
همان کسانی که "لبیک یا خامنهای" می گویند، "لبیک یا سیستانی" هم می گویند. هیچ مشکلی هم ندارد. "لبیک یا حسین" هم می گویند.
شیطان گفت: من فقط برای خدا سجده میکنم. بر کعبه سجده نمیکنم، برای آدم سجده نمیکنم. فقط بر خود خدا سجده میکنم. این بدان جهت است که او در طول نمیبیند، در عرض میبیند!
اگر شما اینها را در طول سیدالشهدا ببینی، هیچ منافاتی نمیبینی. مشکل این است که شما اینها را در طول نمیبینید. تصورتان این است که این حرکت در طول اسلام ناب سیدالشهدا نیست.
یک سؤال خیلی خیلی ساده مطرح کنم. حضرت سیدالشهدا (علیه السلام) درروز عاشورا چه گفت؟!
«ویحکم یا شیعة آل سفیان! إن لم یکن دین وکنتم لا تخافون المعاد فکونوا أحرارا فی دنیاکم هذه»
الفتوح، نویسنده: أحمد بن أعثم الکوفی، وفات: 314، رده: مصادر سیره پیامبر وائمه (ع)، خطی: خیر، تحقیق: علی شیری (ماجستر فی التاریخ الإسلامی)، چاپ: الأولی، سال چاپ: 1411، چاپخانه: دار الأضواء، ناشر: دار الأضواء للطباعة والنشر والتوزیع، ج 5، ص 117، باب ذکر ابتداء الحرب بین الحسین وبین القوم
آزادی خواهی در دنیا چیزی بود که خود سیدالشهدا دستور داده است و میفرماید: حداقل این است، وگرنه طبق بعضی از روایات از شدت مصیبت حضرت سیدالشهدا عمر بن سعد هم گریه کرده است. در تپه ندبه هم یک عده گریه کردند.
این افراد به آن درجه «فکونوا أحرارا فی دنیاکم هذه» که کف آن است رسیده بودند؟! مشخص است که نرسیدند! اینها به آن درجه کف نرسیدند. گریه خالی کردن، گریه بدون معرفت موجب نمیشود شما حسینی شوید.
کفی که سیدالشهدا قرار داده «فکونوا أحرارا فی دنیاکم» است. اگر گریه هم میخواهی کنی باید آزاده باشی. نمیشود گریه کنی و آزاده نباشی. وگرنه آن گریه میشود گریه شمر، میشود گریه تپه ندبه!
کفی که سیدالشهدا مشخص کرده است. حسینی هستی باش. امام حسین روز عاشورا فرمود: «فکونوا أحرارا فی دنیاکم». الآن آزادگی در دنیا مقابله با آمریکا هست یا نیست؟!
ما وقتی در کربلا میآییم، میخواهیم بگوییم: سیدالشهدا ما برای شما گریه که میکنیم هیچ، لبیک یا حسین که می گوییم هیچ، ولی تپه ندبهای نیستیم. ما مثل شمر گریه نمیکنیم. ما نماد آزادگی در دنیا را هم داریم.
یک مثال دیگر بزنم. برای تشیع در تاریخ میگوید فلانی شیعه بود. چرا شیعه بود؟! عزاداری برای امام حسین میکرد؟! خیر. مگر عزاداری برای حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) میکرد.
عزاداری برای سیدالشهدا نماد تشیع نبود. عزاداری برای حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) نماد تشیع بود.
درست است حضرت سیدالشهدا الگوی اول آزادیخواهان است، اما الآن در دنیا آزادیخواهی را به چه برندی میشناسد؟! اگر شما بخواهی به مردم دنیا بفهمانی، من اسم ببرم یا نبرم خدا میداند من هستم یا نیستم.
اگر بخواهم به مردم دنیا راه را بفهمانم چکار باید بکنم؟! می گویند که الگوی زندهاش فلانی بود. مسیر را ببینید. ما کربلا و برای خوشی هم نیامدیم آنتالیا که نرفتیم، کربلاست و کربلا هم برای امام حسین است. یعنی ما حسینی هستیم. حسینی بودن را چطور ثابت میکنیم؟!
«فکونوا أحرارا فی دنیاکم»
همینطور "لبیک یا خامنهای" هم می گوییم، "مرگ بر آمریکا" هم می گوییم. شما یک "مرگ بر آمریکا" بگو و ثابت کن «فکونوا أحرارا فی دنیاکم» هستید یا خیر. باید مشخص شود!
پس اینکه شما گفتید که تصور کن هرکس بیاید کربلا و به مرجع خودش لبیک بگوید، اولاً اگر درگیری بین منکران مرجعیت و طرفداران مرجعیت شود به هر مرجعی شما لبیک بگویید در دهان او داری میزنی!
شاهد واضح این مطلب روایتی است که میآوریم. در کتاب «کافی» جلد ۵ صفحه ۴۷ روایتی با سند معتبر آمده است که امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
«شِعَارُنَا یا مُحَمَّدُ یا مُحَمَّدُ وَ شِعَارُنَا یوْمَ بَدْرٍ یا نَصْرَ اللَّهِ اقْتَرِبْ اقْتَرِب»
سپس میفرمایند:
«وَ یوْمَ بَنِی النَّضِیرِ یا رُوحَ الْقُدُسِ أَرِح»
حال عدهای ادعا میکنند وقتی پیغمبر هست، دیگر روح القدس و جبرئیل را نباید شما یاد کنید!! خیر، در یک مسیر است، چه فرقی میکند!!
آنها ادعا میکنند: جایی که پیغمبر اکرم هست، زشت است که شما اسم روحالقدس را بیاورید!! اگر یکی اسم روحالقدس را بیاورد، یکی اسم میکائیل را بیاورد، یکی اسم اسرافیل را بیاورد میدانید چه میشود؟!! حرف شما این است!
وقتی جنگ با طرفیست که روحالقدس را قبول ندارد، اسرافیل را قبول ندارد، شما هر ملکی را بیاورید دارید در دهن او میزنید، اما ملک بیاور و شیطان نیاور. این خیلی مهم است.
ما نمیگوییم که هر کسی ادعای مرجعیت کرد ولو «کاظمینی بروجردی» او را قبول کنیم. ما نمیگوییم هر کسی ادعای بابیت امام زمان کرد یا هر کسی ادعای نیابت کرد او را قبول کنیم.
ما نمیگوییم اگر مدعی یمانی آمد پرچم بلند کنیم، اما مرجعیت. شما وقتی مقابل منکران مرجعیت هستی اگر اسم مرجعیت را بالا بیاوری داری در دهان او میزنی. وقتی مقابل آمریکا هستی، "مرگ بر آمریکا" بگویی داری در دهان او میزنی. پس این خیلی روشن است. در ادامه روایت آمده است:
«وَ یوْمَ الطَّائِفِ یا رِضْوَان»
این یک ملک دیگر بود.
«وَ شِعَارُ یوْمِ حُنَینٍ یا بَنِی عَبْدِ اللَّهِ [یا بَنِی عَبْدِ اللَّهِ]»
همچنین میفرمایند:
«وَ یوْمِ بَنِی قُرَیظَةَ یا سَلَامُ أَسْلِمْهُم»
الکافی، نویسنده: کلینی، محمد بن یعقوب، محقق / مصحح: غفاری علی اکبر و آخوندی، محمد، ج 5، ص 47، ح 1
هر جنگی یک شعاری بوده است. یک «أَمِتْ أَمِت» بوده است، یک جا «یا نَصْرَ اللَّه» بوده است، یک جا «یا مُحَمَّد» بوده است. شعارها با همدیگر فرق میکرد.
حال شخصی ادعا میکند که چون در مسیر خدا هستی فقط باید «یا الله» بگویی، فقط باید «لبیک یا الله» و «لبیک یا حسین» بگویی. این حرفها نیست! پس این جواب این بزرگوار است.
حال فرد دیگری هم باز از بزرگوارانی که به ایشان ارادت داشتیم آمدند گفتند: "کسی نمیگوید لبیک گفتن به غیر از امام حسین (علیه السلام) در کربلا یا هر جای دیگری حرام شرعی است."
بزرگوار کلیپی که پخش کردم طرف آن روایت امام صادق را میخواند و میگوید امام صادق غضبناک شدند. برای چه امام صادق غضبناک شد؟! برای مستحب؟! برای مباح؟!
"مناسبت مقامی ندارد، خلاف ادب زیارت است". اتفاقاً ما داریم می گوییم انسان باید شمر زمانهاش را بشناسد. ما نمیگوییم که امام حسین.
امام حسین زمان ما فقط امام زمان (روحی و أرواح العالمین لتراب مقدمه الفداء) است، اما مسلم بن عقیل زمان خود را بشناس و شمر زمان خود را هم بشناس. باید مشخص است که مسلم بن عقیل زمان کیست و شمر زمان کیست.
مناسبت مقامی دارد. ما میخواهیم ببینیم مسلم بن عقیل زمانمان، نائب امام زمانمان الآن کیست. ما نائب امام زمان داریم، ما بی کس نیستیم.
"خلاف ادب زیارت است." چه ربطی به ادب زیارت دارد؟! شما در حرم امام حسین روضه حضرت علی اصغر را بخوان، روضه جناب حر را بخوان خلافت ادب زیارت است. حر آنجاست، اینجا امام حسین است. روضه امام حسن نخوانی، روضه امام رضا نخوانی!
"این تفاوت حکم شرعی با مناسبت مقامی است که اگر دومی را تحت الشعاع قرار بگیرد آن وقت چه بسا اشکال شرعی یا اعتقادی خواهد گرفت."
اگر تحت شعاع قرار بدهد یعنی این همه آدم با لباس سیاه ایام اربعین به کربلا آمدند. امام حسین تحت الشعاع قرار میگیرد؟! اصلاً میشود امام حسین تحت الشعاع قرار بگیرد؟! چیزی بگویید که بگنجد بزرگوار!!
اینکه همه اینها جزو زوار اربعین سیدالشهدا دارند حساب میشوند. اربعین سیدالشهدا مثلاً ۲۰ میلیون نفر آدم آمده است. این همه سینه زنی و روضه امام حسین خواندند، اینها نگاه نمیشود!!
حال اگر یک بار "مرگ بر آمریکا" بگویی این ممکن است آنجا زیارت امام حسین را تحت الشعاع قرار بدهد!! شما یا امام حسین را نشناختید یا غرض دارید.
او سپس میگوید: "چه بسا اشکال شرعی یا اعتقادی خواهد گرفت." نه اشکال شرعی دارد، نه اعتقادی. من هیچ تعارف هم ندارم. برعکس یقیناً یا اشکال اعتقادی دارند که شما متوجه طولیت نشدید یا اشکال شرعی دارد متوجه طولیت شدهاید و دارید با نظام ولایت فقیه مخالفت میکنید.
"لبیک گفتن به آقا سیدالشهدا (علیه السلام) به حکم مناسبت مقامی یا مناسبت با موضوع در مقام پاسخگویی به ندای «هل من ناصر ینصرنی» است و لبیک گفتن به غیر ایشان بی مناسبت است."
به غیر ایشان لبیک گفتن بی مناسبت است زمانی که آن غیر قیام نکرده باشد، آن غیر حکومت تشکیل نداده باشد، آن غیر شهید نشده باشد، آن غیر در مسیر «فکونوا أحرارا فی دنیاکم» نرفته باشد.
در مقابل اگر یک فرد خودش آمده پرچم سیدالشهدا را بلند کرده است و خودش هر سال یک دهه روضه سیدالشهدا داشته است و خودش هر سال روضه فاطمیه داشته است و خودش دستههای اربعین را راه انداخته است و خودش امنیت اربعین را آماده کرده است.
این شخص خودش زیارت کربلا را برای شما باز کرده است و خودش موجب سقوط «صدام» شده است و خودش جلوی آمریکاییها را گرفته که شما بتوانید راحت آنجا زیارت کنید و در مسیر که میروید شخص آمریکایی شما را تفتیش نکند.
حالا شما بیایید بگویید نه من دوست داشتم آمریکاییها باشند و در مسیر اربعین هر چند متری که میرویم یک نفر آمریکایی با سگش ایستاده باشد زنان ما را تفتیش کند.
این برای شما خوب بود یا اینکه یک نفری آمده میگوید من فدای سیدالشهدا هستم و جانم را هم برای سیدالشهدا میدهم و این مسیر را هم باز میکنم و آمریکاییها را هم از عراق بیرون میکنم؟!
مناسبت حکم اتفاقاً اینجا صددرصد مناسبت دارد. یک فردی جانش را فدای امام حسین کرده است و همه چیزش را فدای امام حسین کرده است. ما معلوم نیست آخر عاقبتمان چه شود و کجایی باشیم. خودم را عرض میکنم که خدا عاقبت ما را ختم به خیر کند.
یک فردی آمده جانش را فدای سیدالشهدا کرده است و ما هم بیاییم بگوییم: امام حسین ما میخواهیم مثل این شخص باشیم. ما میخواهیم مثل این شخص باشیم و امام حسینی شویم.
ما میخواهیم مثل این شخص راه اربعین را باز کنیم و باز نگه داریم. ما میخواهیم مثل این شخص کاری کنیم که کل مردم دنیا حسینی شوند. حال شخص ادعا میکند که نه فقط بگو امام حسین!! مشخص است که شما نفهمیدید.
"در آن واقع تنها مدعو اصلی خود سیدالشهداست." خود سیدالشهدا نگفت: «فکونوا أحرارا فی دنیاکم»؟! این جمله را نداشت؟! خود سیدالشهدا فقط «هل من ناصر ینصرنی» گفته است؟!
اگر «هل من ناصر ینصرنی» برای همه زمانهاست، «فکونوا أحرارا فی دنیاکم» هم برای همه زمانهاست. اگر «هل من ناصر ینصرنی» برای همان موقع است، «فکونوا أحرارا فی دنیاکم» هم برای همان موقع شما حساب کنید. در هر دو صورت استدلال شما ناقص میشود.
"مثلاً شخصی در کنار حضرت سیدالشهدا (علیه السلام) بگوید: «لبیک یا موسی بن جعفر»، «لبیک یا امام رضا». هرچند اشکالی ندارد، مناسبت مقامی ندارد."
شما شب عاشورا آنجا در مسیر جلوی زائران اربعین که دارند این را می گویند طوری صحبت کنی که این کار حرام است و شبهه شرک دارد و روایت را هم بخوانید بعد بگویید یک کار بی سلیقگی است!!
برای یک بی سلیقگی اینقدر جو را به هم ریختند؟! بی سلیقگی آن عکسهایی است که در آن مسیر جلوی گنبد میزنند. بی سلیقگی این است که جلوی امام حسین عکس یک شخص دیگر را بزنید. آن بی سلیقگی نیست؟!
هیچ کسی اینجا حرف نمیزند. شما هم کمی زبان باز کنید. شما هم مرد باشید این حرفها را بزنید. بیسلیقگی این است.
بنا نیست که کنار امام حسین کسی دکان و دستگاه باز کند. حال چون دارید میبینید یک نفر دیگر به خاطر امام حسین بالا آمده است چنین می گویید.
وهابیها می گویند کنار اسم خدا اسم پیغمبر را نباید بگذارید. کنار «یا الله» نباید «محمد رسول الله» باشد، چون اگر ما «محمد رسول الله» را بگذاریم بقیه را که نمیتوانیم بگذاریم و فلانی و فلانی عقب می افتند. پس این اسم پیغمبر را هم نگذارید.
کسانی که برای امام حسین اینطور کار کنند و جانشان را فدای امام حسین کنند را بیاورید. ما لبیک به آنها هم می گوییم، هیچ مشکلی هم نداریم و هیچ ابایی هم نداریم.
"لبیک گفتن اختصاص به کسی ندارد، ولی در حریم اختصاصی حضرت سیدالشهدا مثلاً هنگام زیارت و گفتن «لبیک یا حسین» رعایت عدم مقامی ایجاد میکند که نیت و خطاب را معطوف به او کنیم."
حالا اینکه ما جوابش را گفتیم. خیر، اتفاقاً رعایت ادب مقامی. میگفت که صلوات از شهادتین بالاتر است. میگفت چرا؟! در جواب گفت: وقتی شهادتین می گویی، داری خدا و پیغمبر را می گویی.
در مقابل وقتی صلوات میفرستی خدا را می گویی، پیغمبر اکرم را می گویی، اهلبیت را می گویی. همه اینها را در یک مسیر ثابت میکنیم.
وقتی ما داریم آنجا "لبیک یا خامنهای" می گوییم، داریم می گوییم که ما مرجعیت را قبول داریم، ولایت فقیه را قبول داریم، امام حسین را قبول داریم، پیغمبر اکرم را در قبول داریم، خدا را هم قبول داریم.
حال وقتی من فقط دارم گریه میکنم، نمیگویم چیز دیگری نیستید شماها! خیر، شما ممکن است خیلی چیزهای دیگر هم باشید. ما فقط این را داریم ثابت میکنیم.
وقتی "لبیک یا خامنهای" و "مرگ بر آمریکا" می گوییم، می گوییم: سیدالشهدا آن «فکونوا أحرارا فی دنیاکم» که شما گفتید هم ما هستیم. یشتر داریم ثابت میکنیم!
پس رعایت ادب مقامی ایجاب میکند که ما در آنجا در این موقعیت این شعار را بگوییم. حال موقعیتی است که آمریکا را نابود کردیم، اسرائیل را نابود کردیم و هیچکسی نمانده است. آنجا خیالتان راحت همه می گویند: "لبیک یا حسین".
اصلاً هیچکسی حرف نمیزند و فقط مینشینند امام حسین را نگاه میکنند، حرم را نگاه میکنند و هیچکسی حرف هم نخواهد زد، اما در این وضعیت خود عراقیها هم از این کار خوششان آمد و خودشان هم طرفدار بودند.
بسیار زیاد افرادی دیدیم که طرفدار این قضیه بودند و شعارها را تکرار میکردند و حرفها را تکرار میکردند. حالا شما خوشتان نیامده نیاید. خود عراقیها میگفتند: نه مشکلی ندارد. بعضی از متولیان حرم بودند که همراه شده بودند.
حالا آقایان خوششان نیامده است چکار کنیم. ما که مسئول خوش آمد شما نیستیم. این هم جواب آن بزرگوارانی که گفتند چون تکفیر نکرده وهابی نیست. من گفتم: روایتی خوانده که در آن شرک آمده است. اینقور هم اینطور صحبت کرده است.
مناسبت مقامی هم بسیار بسیار بسیار اینجا ایجاب میکند که ما این جملات را به این صورت بگوییم.
این راجع به نکته اول است. فقط من یک نکته دیگر را هم عرض کنم. در همان صحبت آن شب هم گفتم که امام زمان موقع ظهورشان چه می گویند؟!
«ألا یا أهل العالم إن جدّی الحسین قتلوه عطشان»
إلزام الناصب فی إثبات الحجة الغائب عجّل الله تعالی فرجه الشریف، نویسنده: یزدی حایری، علی، محقق / مصحح: عاشور، علی، ج 2، ص 233، باب الغصن التاسع فی ما یقع فی زمانه و رجعته و رجعة سائر الأئمّة بعد ظهوره
در دعای ندبه همان امام زمان ما چه می گوییم؟!
«أَینَ الطَّالِبُ بِذُحُولِ الْأَنْبِیاءِ وَ أَبْنَاءِ الْأَنْبِیاءِ أَینَ الطَّالِبُ بِدَمِ الْمَقْتُولِ بِکرْبَلَاء»
زاد المعاد- مفتاح الجنان، نویسنده: مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، محقق / مصحح: اعلمی، علاءالدین، ص 306، الباب الحادی عشر فی بیان زیارة الرسول الأکرم (ص) و أئمة الهدی صلوات اللّه علیهم سوی ما ذکر سابقاً
اول راجع به چه صحبت میکنیم؟! خون انبیاء و ابناء انبیاء. امام زمان خودش خونخواه امام حسین است. زشت است شما جلوی امام زمان بگویید خون بچههای انبیاء چه شد!!
زشت نیست، در دعای ندبه هم میخوانیم. هیچ اشکالی هم ندارد، هر هفته هم میخوانیم، در خود کربلا هم میخوانیم، کنار ضریح امام حسین هم همین را میخوانیم.
یعنی روز جمعه حرم امام حسین دعای ندبه را میخوانند. یک جا هم خیر بلکه چندین جا میخوانند. هم بالا خواندند، هم پایین خواندند و چند جا خوانده شده است در ساعتهای مختلف!
حال ادعا میکنند که «أَینَ الطَّالِبُ بِذُحُولِ الْأَنْبِیاءِ وَ أَبْنَاءِ الْأَنْبِیاءِ» نباید بگویید! این قسمتها را حذف کنید و تنها بگویید: «أَینَ الطَّالِبُ بِدَمِ الْمَقْتُولِ بِکرْبَلَاء».
این که نمیشود بزرگوار. لذا ما درخواست میکنیم الکی نروند دفاع کنند. آقایان کار اشتباهی کردند. البته کسانی هم که بی احترامی کردند کار اشتباهی کردند. ما هر دو طرف را می گوییم.
کار اشتباه اشتباه است، اما آن زمان در این وضعیت یقین بدانید رد کردن این طرف که دارد "لبیک یا خامنهای" میگوید و "مرگ بر آمریکا" میگوید رفتن در دامن آمریکاست. بی طرف بودن حساب نمیشود! من در خدمت شما هستم.
مجری:
بسیار خوب، بسیار عالی. خیلی ممنونم از شما و توضیحات زیبایتان. بخشی آمده است، ان شاءالله با همدیگر ببینیم و برگردیم در خدمتتان باشیم.
ان شاءالله عزاداریهایتان قبول باشد. خیلی از عزیزانی که شاید اربعین حسینی مشرف شدند و در یکی دو روز اخیر حتی امروز هم در شهر مقدس قم میدیدم که خیلی از زوار تازه برگشتند. ان شاءالله خدا از همهشان قبول کند ان شاءالله.
در خدمت شما هستیم با برنامه «راه روشن» از «شبکه جهانی حضرت ولی عصر». حضرت استاد در خدمت شما هستیم.
دکتر ابوالقاسمی:
بسم الله الرحمن الرحیم. ما داشتیم راجع به کتاب «انگیزه حرکت و قیام سیدالشهدا (علیه السلام)» صحبت میکردیم. در این کتاب روایتی را مطرح کرده بود که جمع بندیاش میخواست اثبات کند که امام حسین (علیه السلام) مأمور به یک امر خاصی بودند، و هدف تشکیل حکومت و قیام نبوده است.
ما مفصل بخشهای مختلف این کتاب را خواندیم، اما داشتیم روایتهایی که در این کتاب آمده را بررسی میکردیم. ما در ادامه رسیدیم به روایت 106 و ببینیم که این روایتها دلالت بر چه چیزی دارد. در روایت 106 آمده است:
«وأتاه أبو بکر بن عبد الرحمن بن الحارث بن هشام فقال یا ابن عم إن الترحم نظارتی علیک وما أدری کیف أنا عندک فی النصیحة لک»
ابوبکر بن عبدالرحمن بن حارث بن هشام خدمت حضرت آمد و عرضه داشت: پسرعمو! من نمیدانم که شما خیرخواهی مرا چگونه می دانید.
«قال یا أبا بکر ما أنت ممن یستغش ولایتهم فقل»
حضرت فرمودند: تو فردی که متهم به دودره بازی باشی نیستی.
«قال قد رأیت ما صنع أهل العراق بأبیک وأخیک»
ابوبکر عرضه داشت: دیدید که اهل عراق با پدر و برادرتان چه کردند.
«وأنت ترید أن تسیر إلیهم وهم عبید الدنیا»
و شما دارید نزد کسانی میروید که بنده دنیا هستند.
«فیقاتلک من قد وعدک أن ینصرک»
و کسی که وعده کرده شما را یاری میکند با شما خواهد جنگید.
یعنی عدهای به امام حسین وعدهای کردهاند و امام حسین برای آن وعده دارد میرود. وعده چیست؟! یاری. یاری برای چه؟! اگر امام حسین برای خدا میخواهد برود دیگر وعده و اینها معنایی ندارد!! مورد دوم اینکه اگر برای یک امر به معروف عادی میخواهد برود دیگر یاری معنا ندارد.
«ویخذلک من أنت أحب إلیه ممن ینصره»
و شما را تنها میگذارند و در مقابل شما کسی دیگر را یاری خواهند کرد با وجود اینکه شما را بیشتر دوست دارند.
یعنی به کسی دیگر کمک میکنند و به امام حسین کمک نمیکنند، با اینکه وعده کردهاند به امام حسین کمک میکنند. وعده چیست؟! آنها گفتند: حسین جان! بیایید حکومت تشکیل بدهید، ما به شما کمک میکنیم و با دشمنان شما میجنگیم.
«فأذکرک الله فی نفسک»
تاریخ مدینة دمشق وذکر فضلها وتسمیة من حلها من الأماثل، اسم المؤلف: أبی القاسم علی بن الحسن إبن هبة الله بن عبد الله الشافعی، دار النشر: دار الفکر - بیروت - 1995، تحقیق: محب الدین أبی سعید عمر بن غرامة العمری، ج 14، ص 209، باب آخر الجزء الحادی والسبعین بعد المائة
پس این روایت هم دلالت بر همین قضیه دارد. حدیث ۱۰۷ باز هم مخالفت عمر بن عبدالرحمن بن حارث بن هشام را مطرح کرده است و مینویسد:
«عن عمر بن عبدالرحمن بن الحارث بن هشام المخزومی قال لما قدمت کتب أهل العراق إلی الحسین»
از عمر بن عبدالرحمن بن حارث بن هشام مخزومی نقل شده است که میگوید: نامهها از اهل عراق به سیدالشهدا آمد.
«وتهیأ للمسیر إلی العراق»
و امام حسین آماده سیر به عراق شد.
«أتیته فدخلت علیه وهو بمکة»
نزد حضرت رفتم در حالی که در مکه بودند.
«فحمدت الله وأثنیت علیه ثم قلت أما بعد فإنی أتیتک یابن عم لحاجة»
خدا را حمد کردم و ثنای خداوند گفتم و سپس گفتم: پسرعمو یک درخواستی دارم.
«أرید ذکرها لک نصیحة فإن کنت تری أنک تستنصحنی وإلا کففت عما أرید أن أقول فقال قل فوالله ما أظنک بسیء الرأی ولا هو للقبیح الأمر والفعل»
سپس مینویسد:
«قلت له إنه قد بلغنی أنک ترید المسیر إلی العراق وإنی مشفق علیک من مسیرک»
شنیدم که شما میخواهید به سمت عراق بروید. من از این مسیر میترسم.
«إنک تأتی بلدا فیه عماله وأمراؤه ومعهم بیوت الأموال وإنما الناس عبید لهذا الدرهم والدینار»
عمال و أمراء آنها آنجا هستند، پول دارند و مردم عبید درهم و دینار هستند.
«ولا آمن علیک أن یقاتلک من وعدک نصره»
میترسم کسی که به شما وعده نصرت داده با شما بجنگد.
«ومن أنت أحب إلیه ممن یقاتلک معه»
و افرادی هم به جنگ با شما و کمک به قاتلین و مقاتلین میآیند.
تاریخ الطبری، اسم المؤلف: لأبی جعفر محمد بن جریر الطبری، دار النشر: دار الکتب العلمیة – بیروت، ج 3، ص 294، باب ذکر الخبر عن مسیره إلیها وما کان من أمره فی مسیره لک
ولی شما را بیشتر دوست دارند. با اینکه شما را بیشتر دوست دارند با شما میجنگند. دقیقاً شبیه همان قبلی است. «وعدک نصره» یعنی به شما وعده نصرت دادند. نامهها آمده است و در نامهها وعده نصرت دادهاند. نصرت برای چه؟!
آیا مرادشان این بود که حسین جان! بیا اینجا تا اگر خواستیم چطور نماز بخوانیم، چطور طهارت بگیریم، چطور فرشمان را آب بکشیم، چطور گوسفند قربانی کنیم را ما به شما کمک میکنیم. برای این میخواستند نصرت کنند؟! اصلاً معنی دارد؟! این هم که خیلی روشن است.
حدیث شماره ۱۰۸ مخالفت «مسور بن مخرمه» است. «مسور» یک آدم بیادبی بود، ولی یک نامهای نوشت و گفت:
«وکتب إلیه المسور بن مخرمة إیاک أن تغتر بکتب أهل العراق»
مسور در نامه به سیدالشهدا نوشت: مراقب باشید فریب نامههای اهل عراق را نخورید.
«ویقول لک ابن الزبیر الحق بهم فإنهم ناصروک»
ابن زبیر به شما میگوید: نزد آنها برو که میخواهند شما را کمک کنند.
«إیاک أن تبرح الحرم فإنهم إن کانت لهم بک حاجة فسیضربون آباط الإبل حتی یوافوک فتخرج فی قوة وعدة»
مبادا از حرم بیرون بروید. اگر آنها واقعاً شما را بخواهند خودشان با شتر به اینجا میآیند، آن موقع با قوه و عده از مکه قیام میکنید.
«فجزاه خیرا وقال أستخیر الله فی ذلک»
تاریخ مدینة دمشق وذکر فضلها وتسمیة من حلها من الأماثل، اسم المؤلف: أبی القاسم علی بن الحسن إبن هبة الله بن عبد الله الشافعی، دار النشر: دار الفکر - بیروت - 1995، تحقیق: محب الدین أبی سعید عمر بن غرامة العمری، ج 14، ص 208، باب ابن أبی غنیة کوفی
حال عدهای ادعا میکنند که امام حسین میخواستند بروند دین یاد بدهند که مثلاً دو رکعت نماز صبح را چطور بخوانیم، مستحبات نماز شب چیست، تفسیر قرآن کریم را به ما یاد بدهند.
حضرت میخواستند اینها را به ما یاد بدهند. آیا با لشکر میخواستند به ما یاد بدهند؟! با قوه و عده اینها چه معنا دارد؟! لشکر برای چه بوده است؟! نمیفهمم چرا بعضی افراد چشمان خود را بستهاند و نمیخواهند این روایات روشن را ببینند!!
حال به سراغ حدیث 113 برویم. حدیث 113 از یکی از آن بیادبهاست. در متن روایت گفتند «ابوسعید خدری»، ولی «ابوسعید خدری» نیست بلکه کسی دیگر است.
«وقال أبو سعید الخدری غلبنی الحسین بن علی علی الخروج وقد قلت له اتق الله فی نفسک والزم بیتک فلا تخرج علی إمامک»
ابو سعید خدری میگوید: هرچه به حسین بن علی گفتم نرو، فایدهای نداشت و رفتند. به ایشان گفته بودم: مبادا بر امام خود خروج کنید!
تاریخ مدینة دمشق وذکر فضلها وتسمیة من حلها من الأماثل، اسم المؤلف: أبی القاسم علی بن الحسن إبن هبة الله بن عبد الله الشافعی، دار النشر: دار الفکر - بیروت - 1995، تحقیق: محب الدین أبی سعید عمر بن غرامة العمری، ج 14، ص 208، باب ابن أبی غنیة کوفی
ما که می گوییم «ابوسعید خدری» چنین حرفی نزده است، اما هر کسی چنین چرندی گفته باشد برداشتش از حرکت سیدالشهدا این نبوده است که امام حسین میخواهد به آنجا برود و با سلام و صلوات مثلاً نحوه تطهیر کردن بچه را یاد بدهد یا احکامی که مثلاً حکم اسیر عنب مغلی چقدر است یا آب چاه چه جوری باید باشد را یاد بدهند!!
امام حسین اینها را میخواست بگوید و این خروج بر امام بوده است. «فلا تخرج علی إمامک» که دیگر مشخص است. خیلی روشن است! حدیث 114 میگوید که به حضرت گفتم:
«فإنی سمعت أباک یقول بالکوفة والله لقد مللتهم وأبغضتهم وملونی وأبغضونی»
شنیدم که پدرم میگوید: قسم به خدا که من از اینها خسته شدم و از مردم کوفه بدم آمد و آنها هم از من بدشان آمد.
«وما بلوت منهم وفاء»
و هیچ وفایی از آنها ندیدم.
«ومن فاز بهم فاز بالسهم الأخیب»
هرکسی به کوفیها رسید بدترین سهم به او افتاد.
«والله مالهم ثبات ولا عزم أمر ولا صبر علی السیف»
به خدا سوگند اگر به کوفه بروید آنجا باید صبر بر شمشیر باشد و کوفیها صبر بر شمشیر ندارند.
تاریخ مدینة دمشق وذکر فضلها وتسمیة من حلها من الأماثل، اسم المؤلف: أبی القاسم علی بن الحسن إبن هبة الله بن عبد الله الشافعی، دار النشر: دار الفکر - بیروت - 1995، تحقیق: محب الدین أبی سعید عمر بن غرامة العمری، ج 14، ص 205، باب ابن أبی غنیة کوفی
یعنی چه آنجا باید صبر بر سیف باشد؟! یعنی اینکه جنگ میشود. امام حسین برای چه به آنجا رفته است؟! برای مثلاً احکام رفته است؟! برای احکام که جنگ نمیشود! این همه ائمه ما احکام گفتند، البته ائمه ما یار نداشتند مثل سیدالشهدا.
امام صادق (علیه السلام) فرمودند: اگر من به تعداد این گله گوسفند یار داشتم قیام میکردم! این در حالی است که حضرت سیدالشهدا 70 و اندی یار داشتند.
«ولا صبر علی السیف»
اهل کوفه اهل صبر بر شمشیر نیستند. یعنی اگر تو وارد آنجا شوی اولین قضیه جنگ است. امام حسین برای جنگ آنجا رفته است. حضرت برای تشکیل حکومت رفته است که لازمهاش در آنجا جنگ است. اینم یک روایت دیگر است.
حدیث ۱۱۵ نقل شده است که «عمرة بنت عبدالرحمن» نامهای به حضرت سیدالشهدا نوشت که در آن آمده بود:
«تعظم علیه ما یرید أن یصنع»
کاری که میخواهید کنید کار بسیار بزرگی است.
«وتأمره بالطاعة ولزوم الجماعة»
در منزل بنشینید، از خلیفه اطاعت کنید و از جماعت بیرون نروید.
یعنی چه؟! یعنی حتی زنان پرده نشین میدانستند که حضرت سیدالشهدا دارد بر یزید خروج میکند و حرکت سیدالشهدا را خروج بر یزید میدانستند.
«وتخبره أنه إنما یساق إلی مصرعه»
سپس مینویسد:
«وتقول أشهد لحدثتنی عائشة أنها سمعت رسول الله یقول یقتل حسین بأرض بابل \ ح \»
عایشه از رسول خدا شنیده است که فرمودند: حسین در منطقه بابل به شهادت میرسد.
«فلما قرأ کتابها قال فلا بد لی إذا من مصرعی ومضی»
حضرت فرمودند: اگر واقعاً چنین است، پس باید بروم و شهید شوم.
تاریخ مدینة دمشق وذکر فضلها وتسمیة من حلها من الأماثل، اسم المؤلف: أبی القاسم علی بن الحسن إبن هبة الله بن عبد الله الشافعی، دار النشر: دار الفکر - بیروت - 1995، تحقیق: محب الدین أبی سعید عمر بن غرامة العمری، ج 14، ص 209، باب ابن أبی غنیة کوفی
اتفاقاً این جوابها، جواب بر آن کسانی است که نمیفهمند. یعنی عقلش اینقدر است که امام حسین نباید بر خلیفه وقت خروج کند. این که من برای شهادت میروم، برای کسانی است که عقلشان اینقدر محدود است.
کسی که میفهمد، میگوید که باید برای امر به معروف و نهی از منکر بروم. پس برای آن کسانی که توانایی فهمیدن نداشتند، مقدر است من شهید شوم. کسانی که میفهمیدند برایشان توضیح دادم. قضیه را برعکس نکنیم! حدیث 117 مینویسد:
«فلما وصل إلی الشقوق وإذا هو بالفرزدق الشاعر وقد وافاه هنالک فسلم علیه ثم دنا منه وقبل یده»
وقتی به منطقه شقوق رسید، فرزدق شاعر آمد و به حضرت سلام کرد. نزدیک شد دست حضرت را بوسید.
«فقال له الحسین علیه السلام من أین أقبلت یا أبا فراس»
حضرت سیدالشهدا فرمودند: یا أبا فراس از کجا میآیی؟
«فقال من الکوفة»
او گفت: از کوفه.
«فقال له کیف ترکت أهل الکوفة»
حضرت فرمود: مردم کوفه چطور بودند؟
«فقال خلفت قلوب الناس معک وسیوفهم مع بنی أمیة علیک»
فرزدق گفت: پشت سرم دلهای مردم با تو بود، اما شمشیرهایشان با بنی امیه در مقابل تو بود.
کشف الغمة فی معرفة الأئمة، نویسنده: علی بن أبی الفتح الإربلی، وفات: 693، رده: مصادر سیره پیامبر وائمه (ع)، خطی: خیر، ج 2، ص 253، باب الحادی عشر فی مخرجه إلی العراق
ما قبلاً شبیه این روایت را توضیح دادیم. مثلاً شما از من میپرسید: تهران چه خبر؟! من بیایم در مورد چه موضوعی از تهران صحبت کنم؟! مثلاً بگویم که آب فلان منطقه قطع شده است، برق فلان منطقه هم قطع شده است.
شما می گویید که من به اینها کار ندارم. مراد از "تهران چه خبر" یعنی وضع دینی مردم چطور است. سؤال من از تو راجع به این است.
وقتی حضرت سیدالشهدا به «فرزدق» میفرمایند: چه خبر از کوفه، جوابی که «فرزدق» میدهد این است:
«وسیوفهم مع بنی أمیة علیک»
تطابق سؤال با جواب لازمهاش این است که سؤال سیدالشهدا هم از وضعیت شمشیرهای اهل کوفه است. امام حسین در مورد شمشیرهای اهل کوفه سؤال دارد که «فرزدق» همین جواب را میدهد. خیلی روشن است.
پس این روایت و روایات مشابه دلالت دارد که حضرت دنبال شمشیرهای اهل کوفه بودند. حدیث شماره 119 نقل میکند که «بجیر بن شداد» میگوید:
«وکان أخی أسن منی»
برادرم از من سنش بیشتر بود.
«فقال له: یا ابن بنت رسول الله، أراک فی قلة من الناس»
او به حضرت سیدالشهدا گفت: ای پسر دختر رسول خدا! میبینم که یار کم دارید.
«فقال بالسوط، وأشار إلی حقیبة الرحل: هذه خلفی مملوءة کتباً»
حضرت با شلاقی که داشتند اشاره به کیف بارشان کردند و فرمودند: درون این کیف پر از نامه است.
تاریخ الإسلام ووفیات المشاهیر والأعلام، اسم المؤلف: شمس الدین محمد بن أحمد بن عثمان الذهبی، دار النشر: دار الکتاب العربی - لبنان/ بیروت - 1407 هـ - 1987 م، الطبعة: الأولی، تحقیق: د. عمر عبد السلام تدمری، ج 5، ص 11، باب 4 مقتل الحسین
آیا مضمون نامهها این بود که مثلاً حسین جان بیا به ما نماز یاد بده و روزه یاد بده یا مردمی که میخواهند دور من جمع شوند و قلت مردم میشود کثرت! جواب حضرت باید با سؤال او تطابق داشته باشد. جواب:
«أراک فی قلة من الناس»
این میشود که نترس من نیرو زیاد دارم، نامههایشان هست. این یعنی هستند. این روایت هم که خیلی روشن است. روایت بعدی روایت ۱۲۰ مینویسد:
«وَ سَارَ الْحُرُّ فِی أَصْحَابِهِ یسَایرُهُ»
حر با جماعت خود راه افتادند و در مسیر با سیدالشهدا همراه شدند.
«وَ هُوَ یقُولُ لَهُ یا حُسَینُ إِنِّی أُذَکرُک اللَّهَ فِی نَفْسِک فَإِنِّی أَشْهَدُ لَئِنْ قَاتَلْتَ لَتُقْتَلَن»
و به حضرت عرضه داشت: یا حسین! تو را به خدا سوگند میدهم مراقب خودت باش، زیرا اگر بخواهی بجنگی کشته میشوی.
«فَقَالَ لَهُ الْحُسَینُ ع أَ فَبِالْمَوْتِ تُخَوِّفُنِی»
حضرت فرمودند: آیا تو مرا از مرگ میترسانی؟
«وَ هَلْ یعْدُو بِکمُ الْخَطْبُ أَنْ تَقْتُلُونِی»
کار به جایی رسیده است که شما مرا بکشید؟
«وَ سَأَقُولُ کمَا قَالَ أَخُو الْأَوْسِ لِابْنِ عَمِّهِ وَ هُوَ یرِیدُ نُصْرَةَ رَسُولِ اللَّهِ ص فَخَوَّفَهُ ابْنُ عَمِّهِ وَ قَالَ أَینَ تَذْهَبُ فَإِنَّک مَقْتُولٌ »
همانطور که فلان اوسی مطلبی را به پسرعمویش گفت. او میخواست پیغمبر اکرم را کمک کند، اما پسرعمویش او را ترساند و گفت: اگر بروی کشته میشوی.
«فَقَالَ- سَأَمْضِی فَمَا بِالْمَوْتِ عَارٌ عَلَی الْفَتَی»
او گفت: میروم و مرگ هم عار نیست.
«إِذَا مَا نَوَی حَقّاً وَ جَاهَدَ مُسْلِماً»
اگر نیت من حق باشد و مسلمانه جهاد کنم.
«وَ آسَی الرِّجَالَ الصَّالِحِینَ بِنَفْسِهِ»
بیاید مواسات کند با مردم صالح با جانش.
«وَ فَارَقَ مَثْبُوراً وَ بَاعَدَ مُجْرِماً»
باید از یک آدم مجرم دوری کرد. اگر رفت و مرد و از پلیدیها دور شد چه مشکلی دارد.
«فَإِنْ عِشْتُ لَمْ أَنْدَمْ وَ إِنْ مِتُّ لَمْ أُلَمْ»
اگر زنده ماندم از جهادم در راه پیامبر پشیمان نیستم، اگر هم مُردم کسی مرا ملامت نمیکند.
«کفَی بِک ذُلًّا أَنْ تَعِیشَ وَ تُرْغَمَا»
همین مقدار که زنده باشی و یک نفر بالای سر تو باشد برای ذلت تو بس است.
الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، نویسنده: مفید، محمد بن محمد، محقق / مصحح: مؤسسة آل البیت علیهم السلام، ج 2، ص 81، باب ما جری بین الإمام الحسین ع و الحر الریاحی
این را حضرت به او فرمودند. یعنی چه؟! یعنی دعوای «حر» با حضرت یا گفتگوی «حر» با حضرت سر این است که آقا تو میخواهی به مبارزه بروی! تو نمیخواهی بروی آنجا آرام بنشینی. دنبال آرام نشستن بود این حرفها را به حضرت نمیزد.
برداشت «حر» همین است که حضرت برای جنگ دارند میروند. شعری هم که حضرت به آن تمثل کردند همین را ثابت میکند. حدیث ۱۲۳ و ۱۲۴ آمده است:
«وکتب یزید بن معاویة إلی عبد الله بن عباس یخبره بخروج حسین إلی مکة»
یزید بن معاویه به عبدالله بن عباس نامه نوشت که حسین بن علی به مکه آمده است.
«ویحسبه جاءه رجال من أهل هذا المشرق فمنوه الخلافة»
و گروهی از اهل مشرق هم نزد امام حسین آمدند و او را امیدوار به خلافت کردند.
«وعندک منهم خبرة وتجربة»
آنها را خوب میشناسی.
«فإن کان فعل فقد قطع واشج القرابة»
اگر حسین چنین کاری کرده باشد و با او نشسته باشد ارتباط من با او قطع شده است.
«وأنت کبیر أهل بیتک والمنظور إلیه»
تو بزرگ بنی هاشم هستی، به حرف تو گوش میدهند.
«فاکففه عن السعی فی الفرقة»
جلوی او را بگیر و نگذار تفرقه ایجاد کند.
یزید میگوید: امام حسین دنبال حکومت است، یک عده آمدند او را تطمیع کردند برای حکومت. لذا میخواهد تفرقه ایجاد کند. مراقب باش و جلویش را بگیر!
بعد یک ابیاتی نوشت که مراقب باشید اینها شما را گول نزنند با این ادعاهایی که دارند. درست است اینها برتر هستند، اما اگر جنگ شود ما به هیچکس رحم نمیکنیم. «عبدالله بن عباس» گفت:
«قال فکتب إلیه عبد الله بن عباس إنی لأرجوا أن لا یکون خروج الحسین لأمر تکرهه»
عبدالله بن عباس نامهای نوشت و گفت: من امیدوارم امام حسین دنبال خلافت نباشد.
«ولست أدع النصیحة له فی کل ما یجمع الله به الإلفة وتطفی به النائرة»
تاریخ مدینة دمشق وذکر فضلها وتسمیة من حلها من الأماثل، اسم المؤلف: أبی القاسم علی بن الحسن إبن هبة الله بن عبد الله الشافعی، دار النشر: دار الفکر - بیروت - 1995، تحقیق: محب الدین أبی سعید عمر بن غرامة العمری، ج 14، ص 210، باب ابن أبی غنیة کوفی
حالا یک سؤال مطرح میشود. یزید نگران است که اگر امام حسین برای چه از مکه خارج بشود من با او میجنگم؟! برای طلب خلافت و الآن جنگیده است. یعنی امام حسین برای چه خارج شده است؟!
یزید میگوید: مشکل من و حسین بن علی (علیه السلام) سر خلافت است. خودش دارد میگوید: من با او سر خلافت دعوا دارم.
حال ایشان ادعا میکند که امام حسین نبوده است! خود امام حسین میگوید: من دنبال خلافت هستم. نه تنها خلافت بلکه به دنبال هدف غائی خود هستم برای اقامه حق، ابطال باطل و بیرون کردن یزید هستم. به قول امیرالمؤمنین آب دهان بُز از خلافت برای من ارزشمندتر است.
از طرف دیگر هم یزید میگوید: حسین بن علی دنبال خلافت بود. خود سیدالشهدا میفرماید: من در این مسیر برای اقامه حق به دنبال خلافت هستم. یزید هم میگوید: حسین بن علی دنبال خلافت است.
حال عدهای ادعا میکنند که امام حسین دنبال خلافت نبود، این حرفها را نزنید. اصلاً این حرفها نیست! روایت بعدی روایت 124 است. در این روایت آمده است:
«قال: وإذا کتاب یزید بن معاویة قد أقبل من الشام إلی أهل المدینة علی البرید من قریش وغیرهم من بنی هاشم»
نامهای فوری از شام به مدینه از طرف یزید بن معاویه برای قریش و سایر بنی هاشم آمده بود.
«برید» نامهای بود که سریع میآمد.
«وفیه هذه الأبیات:»
و این اشعار در آن بود.
«فنظر أهل المدینة إلی هذه الأبیات»
اهل مدینه به این ابیات نگاه کردند.
«ثم وجهوا بها وبالکتاب إلی الحسین بن علی رضی الله عنهما»
سپس آنها را نزد امام حسین (علیه السلام) فرستادند.
«فلما نظر فیه علم أنه کتاب یزید بن معاویة»
تا حضرت نگاه کردند مشخص بود که نامه یزید بن معاویه است.
«فکتب الحسین الجواب: بسم الله الرحمن الرحیم، فإن کذبوک فقل لی عملی ولکم عملکم أنتم بریئون مما أعمل وأنا بریء مما تعملون - والسلام -»
جواب امام حسین این بود: بسم الله الرحمن الرحیم. تو را تکذیب میکنم. من کار خودم را انجام میدهم. برای من مهم نیست، من وظیفه خود را انجام میدهم. والسلام
الفتوح، نویسنده: أحمد بن أعثم الکوفی، وفات: 314، رده: مصادر سیره پیامبر وائمه (ع)، خطی: خیر، تحقیق: علی شیری (ماجستر فی التاریخ الإسلامی)، چاپ: الأولی، سال چاپ: 1411، چاپخانه: دار الأضواء، ناشر: دار الأضواء للطباعة والنشر والتوزیع، ج 5، ص 69، باب ابتداء أخبار الحسین بن علی علیهما السلام
امام حسین دنبال خلافت است. حالا آنها میخواهند قبول کنند، میخواهند قبول نکنند. خلاصه یزید فکر میکرد سیدالشهدا دنبال تفرقه افکنی است. روایت 125 را «ابن نما» نقل کرده است.
«خَرَجَ الْحُسَینُ ع مِنْ مَکةَ»
امام حسین از مکه راه افتادند.
«فَاعْتَرَضَتْهُ رُسُلُ عَمْرِو بْنِ سَعِیدِ بْنِ الْعَاصِ عَلَیهِمْ یحْیی بْنُ سَعِیدٍ»
سپس مینویسد:
«لِیرُدُّوهُ فَأَبَی عَلَیهِمْ وَ تَضَارَبُوا بِالسِّیاطِ»
خواستند برگردانند، اما قبول نکرد. با شلاق دعوا شد.
«وَ مَضَی ع عَلَی وَجْهِهِ»
حضرت در مسیر خودش رفت.
«فَبَادَرُوهُ وَ قَالُوا یا حُسَینُ أَ لَا تَتَّقِی اللَّهَ تَخْرُجُ مِنَ الْجَمَاعَةِ وَ تُفَرِّقُ بَینَ هَذِهِ الْأُمَّةِ»
آمدند و گفتند: ای حسین! از خدا نمیترسی از جماعت مسلمانان فاصله گرفتهای و بین این امت اختلاف و تفرقه ایجاد میکنی؟!
تفرقه چه زمانی است؟! زمانی که احکام فردی بگویند یا احکام اصلی اجتماع که رأس آن حکومت داری است را بگویند؟! حضرت می گویند که جای یزید اینجا نیست!! این بود که نگرانش بودند.
«فَقَالَ لِی عَمَلِی وَ لَکمْ عَمَلُکمْ أَنْتُمْ بَرِیئُونَ مِمَّا أَعْمَلُ وَ أَنَا بَرِیءٌ مِمَّا تَعْمَلُون»
حضرت فرمودند: عمل من از آن من، و عمل شما از آن شما (نباید این دو عمل با هم خلط گردد) شما از عمل من بیزار و من از عمل شما بیزارم.
بحار الأنوار، نویسنده: مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، محقق / مصحح: جمعی از محققان، ج 44، ص 368، باب وَ
روایت ۱۲۶ شبیه همین روایت است. در روایت آمده است:
«وَ کانَ الْحُسَینُ بْنُ عَلِی ع لَمَّا خَرَجَ مِنْ مَکةَ اعْتَرَضَهُ یحْیی بْنُ سَعِیدِ بْنِ الْعَاصِ وَ مَعَهُ جَمَاعَةٌ أَرْسَلَهُمْ إِلَیهِ عَمْرُو بْنُ سَعِیدٍ»
سپس مینویسد:
«فَقَالُوا لَهُ انْصَرِفْ أَینَ تَذْهَبُ»
به او گفتند: برگرد، کجا میروی؟! او قبول نکرد.
«فَأَبَی عَلَیهِمْ وَ مَضَی وَ تَدَافَعَ الْفَرِیقَانِ وَ اضْطَرَبُوا بِالسِّیاطِ فَامْتَنَعَ الْحُسَینُ ع وَ أَصْحَابُهُ مِنْهُمْ امْتِنَاعاً قویاً»
بحار الأنوار، نویسنده: مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، محقق / مصحح: جمعی از محققان، ج 44، ص 365، باب وَ
ادعای آنها این بود که امام حسین (علیه السلام) بر حکومت خروج کرده و باید با او مقابله کرد، وگرنه هیچکس برای نماز و روزه احکام عادی و مطالب این گونه نمیآید بگوید من باید با امام حسین بجنگم و جلوی پسر پیغمبر تازیانه بکشد!
مثلاً فرض کنیم امام حسین ورود ممنوع برود و حالا طرح ورود ممنوع باشد. آیا ممکن است که با تازیانه نعوذ بالله بایستیم و بگوییم: امام حسین ورود ممنوع میروی، و بخواهیم حضرت را با تازیانه بزنیم.
این چنین که نمیشود. مشخص است اینها نیست. این کار را برای آدم عادی نمیکنند، چه رسد به اینکه برای حضرت سیدالشهدا پسر پیغمبر این کار را کنند. قضیه خیلی روشن است.
حال کسانی که نمیخواهند بپذیرند که قیام سیدالشهدا (علیه السلام) قیامی برای تشکیل حکومت در مسیر هدایت بوده است، مشخص است نمیخواهند حق را بپذیرند. وگرنه در این روایات بسیار بسیار بسیار مسئله تشکیل حکومت روشن است.
ما تقریباً به صفحه 176 وسط این کتاب رسیدیم. "پاسخهای گوناگون حضرت به اقتضای شرایط". پاسخهایی که حضرت دادند این بود:
1- پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) به من دستوری داده است که باید اجرا کنم.
2- در رؤیا پیامبر را دیدم و فرمان حضرت را امتثال میکنم.
3- هرجا باشم بنی امیه مرا میکشند. عراق هم نروم مرا خواهند کشت.
4- از خدا طلب خیر میکنم تا چه پیش آید.
5- من بهتر میدانم کجا کشته میشوم.
6- آنها مرا رها نمیکنند تا به زور از من بیعت بگیرند و مرا بکشند.
7- فلان جا کشته شوم بهتر است که حرمت خانه خدا شکسته شود.
8- من تصمیم خویش را گرفتهام.
9- از پستی دنیاست که سر حضرت یحیی نزد زن بدکارهای هدیه برده شود.
10- کوفیان نامه نوشتند تا نزد آنها بروم.
11- آنها امیدوارند که حق زنده و بدعتها نابود شود.
چطور حق زنده و بدعتها نابود شود؟! یک مرتبه به آنجا بروم و بگویم: بسم الله الرحمن الرحیم. یک مرتبه حق زنده و بدعتها نابود شوند؟! خیر.
12- حضرت مسلم نوشته که اهل کوفه بر یاری من اجتماع و به واسطه او با من بیعت کردهاند.
بیعت برای چه؟! اینها را ببینیم.
13- برای اتمام حجت باید نزد کوفیان بروم.
14- جز آنچه خدا برای ما نوشته پیش نمیآید آنچه قضای الهی است واقع خواهد شد.
15- میدانم که کوفیان عملاً به جنگ من خواهند آمد، ولی هرچه خدا خواهد همان است.
16- من برنمیگردم.
همچنین مطالب دیگری که مطرح کرده است. فی الجمله جمع بندی که میکند این است که میگوید:
"کسانی که حضرت را از سفر عراق منع کردند، از دریچههای مختلفی به این سفر نگریستند و منع آنها ناشی از علل و اسباب متفاوتی بود.
بعضی از سر دلسوزی و شفقت نسبت به حضرت صحبت کرده و کمترین مخالفتی در گفتار آنها احساس نمیشود. برخی با احترام مطرح کردند. برخی اعتراض داشتند. برخی مخالفت کردند. هرچند حضرت با بزرگواری با آنها برخورد نمودند و فرمودند: میدانم شما قصد خیر دارید.
مشکل اساسی مردم از ناحیه امام شناسی بود. حجت بر آنها تمام شده بود، مگر بنابر آنچه از پیامبر و امیرمؤمنان شنیده بودند، موظف به رعایت تکلیف خود در برابر امام وقت نبودند."
امام حسین میخواست چکار کند که اینها مخالفت کرد؟! این همه روایت خواندیم. از میان این صد و اندی روایت حداقل 60 مورد صراحت داشت بر اینکه سیدالشهدا میخواست حکومت تشکیل بدهد.
مگر بنابر آنچه از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله وسلم) و امیرالمؤمنین شنیده بودند موظف به رعایت تکالیف خود در برابر امام وقت نبودند؟! شناخت و معرفت و محبت و دوستی و نصرت و یاری و معیت و همراهی با صادقین؟!
برای چه؟! ما اینها را داشته باشیم که چه شود؟! که فقط به ما نماز یاد بدهد؟! بگو حضرت بیعت کردن برای حکومت. این را بگویید: دادن حکومت به اهل بیت.
"با توجه به انتشار خبر امتناع سیدالشهدا از بیعت یزید و سفر آن حضرت به مکه دیگر عذری باقی نمانده است و باید همه به سرعت نزد حضرت شتافته و برای یاریشان اعلام آمادگی مینمودند."
اعلام آمادگی برای چه؟! اما یک عده مخالفت میکردند. آنها از سر دلسوزی میخواستند به اهل بیت یاد بدهند. از بدترین مخالفتها حرف پسر عمر است که بعد اینجا توضیح میدهد که قبلاً هم خواندیم.
او گفته بود که پیغمبر اکرم گفتند که خلافت به اهل بیت من نمیرسد. حسین جان نرو که نخواهی رسید!
ما عرض کردیم که این روایت از دروغهای آقایان است و روایت جعلی است و این روایت جعلی را طبق روایاتشان می گویند در سقیفه مطرح کردند که پیغمبر اکرم فرموده است خلافت بعد از من به اهل بیتم نمیرسد!
حالا ایشان میآید این روایت را توجیه کند که حالا چه بوده است. ما عرض کردیم اساساً یک دروغی است. ما نیاز به توجیه این روایت نداریم. لذا در آخر مینویسد:
"اگر واقعاً عمر و پسرش به حرفی که زدند ملتزم باشند لازمهاش آن است که خلفا دنیا پرست بودند که خلافت را پذیرفته و برای رسیدن به آن تلاش نمودهاند."
این را ما قبول داریم چون دروغ گفته شده و لازمه این حرف چنین مطلبی است. این را ما قبول داریم از اساس این ادعا را نسبت به سیدالشهدا (علیه السلام) و تطبیقش بر سیدالشهدا را دروغ میدانیم.
بنابراین تا اینجا ما رسیدیم به اینکه از روایاتی که در این کتاب مطرح کرده به خوبی روشن میشود یکی از اهداف ظاهری سیدالشهدا (علیه السلام) حداقل تشکیل حکومت بوده است.
اگر این را بپذیریم نمیتوانیم بگوییم تشکیل حکومت کار حرامی است. نمیتوانیم بگوییم خروج بر حاکم جائر و حاکمی که مشروعیت ندارد کار حرامی است، چون سیدالشهدا انجام داده است.
حال عدهای ادعا میکنند که در آخر نشد. نشده باشد! یک کار حلال انجام داده است. حالا در نهایت به نتیجه نرسید، اما در این مسیر بود.
اگر اصل این کار حرام بود و خروج بر حاکم جائر حرام بود، میگفتند: حسین جان! کار حرامی داری انجام میدهی. نباید بروی! یک نفر نگفته است این کار شما حرام است.
یک عده گفتند که شما دارید در جماعت تفرقه ایجاد میکنید. پس یزید را مشروع گرفتن و امام حسین را غیر مشروع.
ما فرض کردیم یزید را ما قطعاً غیر مشروع می دانیم. وقتی غیر مشروع بدانی دیگر تنها چیزی که اینجا میشود گفت، این است که سیدالشهدا در مسیر مقابله با یک حاکم غیر مشروع رفتند. لذا این کارشان جایز میشود.
مقابله کردن با حاکم غیر مشروع کاری است که مرحوم امام خمینی (رضوان الله تعالی علیه) انجام داد که قطعاً جایز بوده است. عین سیره سیدالشهدا (علیه السلام) است.
این تا بحث اصلی شبهاتی را جواب داده است. مثلاً اینکه سیدالشهدا قطعاً میدانستند و خودشان از وضعیت از بقیه بهتر باخبر بودند و لازم نبود بقیه بیایند به امام حسین مشورت بدهند. امام حسین خبر داشت چه اتفاقاتی میخواهد بیفتد.
اینکه امام حسین کاری که انجام داده آیا خودکشی هست یا خیر؟! وقتی که میداند به شهادت میرسد، آیا این خودکشی به حساب میآید یا خیر.
نویسنده در صفحه ۱۸۸ یک مطلبی را مطرح کرده است که بحث بداع است. این بحث بسیار مهم است.
مجری:
استاد یک تماس هم داریم.
دکتر ابوالقاسمی:
تماس را متصل کنید.
تماسهای بینندگان برنامه:
آقای محمد جواد از کرمان عرض سلام دارم خدمت شما، در خدمت شما هستیم.
بیننده (آقای محمد جواد از کرمان – شیعه):
سلام عرض میکنم خدمت ساحت مقدس امام زمان (روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء) و خدا قوت می گویم خدمت آقای دکتر ابوالقاسمی و خدمت شما مجری توانمند. من یک دو تا سؤال بیربط داشتم، اگر اجازه بدهید من این دو تا سؤالم را بپرسم.
دکتر ابوالقاسمی:
بفرمایید.
بیننده:
سؤال اولم این است که اگر یک مسلمانی با اطلاع از «الْکرِیمَ إِذَا قَدَرَ عَفَا» گناهی را مرتکب شود، با علم به این کلمه عربی تکلیفش چیست؟! این سؤال اول من است که خیلی وقت است ذهنم را درگیر کرده است و گفتم از شما بپرسم.
سؤال بعدی من این است که در جامعه الآن ما در وقت الآن و در جوی که ما الآن داریم زندگی میکنیم با توجه به اتفاقاتی که الآن رخ داده این است که یک سری نگاهها مطرح میشود که واقعاً برای من قابل هضم نیست.
نگاه اول این است که با توجه به جنگ احزاب زمانی که نظر پیامبر این بود که مسلمانان به بیرون از مدینه بروند منتها یک سری اختلافاتی پیش آمد و نهایتاً مشورتی صورت گرفت و داخل مدینه ماندند و به حفر خندق اکتفا کردند.
امروزه میآیند با استناد به این قضیه می گویند: نظر ولی فقیه زمان ما قابل کارشناسی کردن است. این نگاه اول است.
حالا یک نگاه دوم وجود دارد و آن این است که آقا مثلاً دیدگاه ما نسبت به ولایت مطلقه فقیه آنچنان با دموکراسی سازگار نیست.
یعنی حالا درصد کمی مثلاً بخواهم خدمتتان عرض کنم یعنی در زمانی که ما داریم زندگی میکنیم با توجه به اتفاقاتی که الآن افتاده است گوش به فرمان ولی فقیه بودن علی رغم نظر آن دموکراسی آن اکثریت جامعه یعنی اکثریت مسئولین اعتباری ندارد.
بنده خواص را میخواهم بگویم. با توجه به خلاف نظر آن خواص دیدگاهی که من قلباً خودم به آن نزدیکتر هستم این است که این دیدگاه اعتباری ندارد و فقط باید گوش به فرمان ولی فقیه باشیم و هرچه ولی فقیه می گویند را عمل کنیم. حالا این دوتا دیدگاه وجود دارد.
یک دیدگاه سومی هم هست و آن این است که دموکراسی با ولایت مطلقه فقیه کاملاً سازگار است و این است که نظر مقام معظم رهبری ولی فقیه زمان ما درست است قابل کارشناسی شدن حتی بگوییم نیست، ولی حالا با اذن ایشان وقتی مسئلهای صورت پذیرفته این یعنی ولی فقیه با آن مشکلی ندارد.
یعنی آن تحمیل کردن یک درخواست یا تحمیل کردن یک کلیات کاری را فرض نمیشود. یک چنین نگاههایی هست.
حالا من میخواهم به صورت کلی نگاهها را بدانم. حالا نگاهی که خودم به آن نزدیک هستم گفتم که نظر، نظر ولایت فقیه است حتی به خلاف نظر اجماع مثلاً خواص.
من میخواهم کل این نگاهها را شما یک نقد کوچک کنید. با توجه به این که من در مسیر هستم و دارم پیاده میروم ممکن است صدایم لرزش داشته باشد یا مشکلی پیش بیاید. من تماس را قطع میکنم، مجدداً پاسخ شما را به صورت اینترنتی از اپلیکیشن تان مشاهده میکنم.
فقط یک خواهش کوچیک دارم و آن این است که یک مقدار مکث کنید تا مجدداً من بتوانم متصل شوم و جوابم را بگیرم. یعنی قرار نباشد من بروم آرشیو را ببینم. دستتان درد نکند، قربان شما، خداحافظ.
مجری:
ممنون و سپاسگزارم، تشکر میکنم از شما. با توجه به اینکه خیلی زمان نداریم و اینکه آقای محمدجواد عزیز هم در مسیر بودن در شرایطی که داشتند لطف کردند و تماس گرفتند جناب استاد پاسخ ایشان را بفرمایید.
دکتر ابوالقاسمی:
بسم الله الرحمن الرحیم. اولاً در مورد گناه اگر کسی با توجه به:
«الْکرِیمَ إِذَا قَدَرَ عَفَا»
مجموعة ورّام، نویسنده: ورام بن أبی فراس، مسعود بن عیسی، ج 1، ص 9، باب بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیم
گناه کند، این طبق روایات آنچه که حقیر حضور ذهن دارم موجب سلب ایمان از او به صورت دائمی نمیشود. یعنی اگر همینطوری رفت و با خدا مخالفت کرد نه از باب اینکه خدا مهربان است رفت با خدا مخالفت کرد و گناه کرد ایمان دائمی از او گرفته میشود.
در مقابل اگر با یک توجیهات شیطانی فریب خورد و چنین کاری انجام داد، نه اینکه این آدم مؤمن است بلکه ایمانش موقتاً از او گرفته میشود. این شخص گناه کرده و باید بداند. گناه هم گناه خدای متعال است و به هیچ وجه نباید انجام شود.
برعکس اگر شخصی بداند چه کسی را دارد گناه میکند ولو کوچکترین گناه باشد این فرد طبق بعضی از روایات همان یک گناه منجر به سقوط او از ایمان به صورت دائمی میشود. این پاسخ راجع به سؤال اول بود.
حال راجع به اینکه آیا نظر ولی فقیه قابلیت کارشناسی کردن دارد یا خیر اولاً آن ماجرای مشروعیت دادن پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) آموزشی است، اما هیچ کسی نمیگوید ولی فقیه معصوم است.
ممکن است ولی فقیه اشتباهی کند، ولی بحث سر این است تا چه حد ما باید تلاش کنیم برای القای نظرات کارشناسی خودمان به آن چیزی که او نظر کارشناسی میداند، وگرنه اصل اینکه میشود نظر یک شخصی غیر از ولی فقیه کارشناسی باشد از نظر ولی فقیه کارشناسی نباشد.
فرض کنیم یک جایی چنین چیزی پیش بیاید محال عقلی نیست، اما ما که علم غیب نداریم که کدام یکی مطابق واقع عندالله است. وظیفه ما چیست؟!
یعنی ما تصور میکنیم ولی فقیه هیچ مشورتی نگرفته است، ولی فقیه هیچ مشاوری نداشته است، ولی فقیه هیچ کارشناسی نداشته است و تنهایی تصمیم گرفته است که بعد بگوییم ما یک مشورتی داریم.
خیر چنین نیست. ایشان هم مشاور دارد، کارشناس دارد. بحث الآن سر این نیست که میشود نظر ولی فقیه اشتباه باشد. بحث سر این است وقتی ولی فقیه در مطلبی میگوید: «علی الاصول»، پس با کارشناسی حرف زده است.
اینجا دو تا کارشناسی مخالف همدیگر است. اینکه من بیایم بگویم شما اینجا کارشناسی من را بپذیرید، یعنی دارم فشار میآورم. اینکه گفتن ما کاری میکنیم شرایط شما اجرا شود، یعنی دقیقاً حرف شما در مسابقه کارشناسی هست.
ما می گوییم این راه دیگر هم میتواند آنهایی که شما گفتید را پاسخ دهد. سؤال ما سر این است وقتی ایشان نگفته است چرا مخالفت کردند. بحث سر این است.
حال در خصوص اینکه ولایت فقیه با دموکراسی کاملاً سازگار هست یا نیست روایتی در کتاب «سلیم» هست که روایت مفصلی است. ما بارها این روایت را خواندیم. خلیفه دو حالت بیشتر ندارد؛
«إِمَّا إِمَامَ هُدًی حَرَامَ الدَّمِ وَاجِبَ النُّصْرَةِ لَا تَحِلُّ مَعْصِیتُهُ وَ لَا یسَعُ الْأُمَّةَ خِذْلَانُهُ أَوْ إِمَامَ ضَلَالَةٍ حَلَالَ الدَّمِ لَا تَحِلُّ وَلَایتُهُ وَ لَا نُصْرَتُهُ [فَلَا یخْلُو مِنْ إِحْدَی الْخَصْلَتَینِ]»
کتاب سلیم بن قیس الهلالی، نویسنده: هلالی، سلیم بن قیس، محقق / مصحح: انصاری زنجانی خوئینی، محمد، ج 2، ص 752، باب الحدیث الخامس و العشرون [1]
حاکم از این دو حال خارج نیست و بلافاصله اولین واجب بعد از بین رفتن یا مردن یک حاکمی این است که باید یک خلیفه انتخاب کنند. این وظیفه کل مردم است که چنین کاری انجام بدهند اگر خدا حاکمی تعیین نکرده باشد.
پس خدا در اینجا به مردم اجازه داده است بلکه واجب کرده که مردم باید خودتان بروید و یک حاکمی با این مشخصاتی که من می گویم پیدا کنید و انتخاب کنید.
مجری:
بسیار عالی. خیلی ممنونم جناب استاد، سپاسگزارم از شما. وقتمان به پایان رسیده است. ممنون از شما بینندههای عزیز که با ما همراه بودید. برنامه بعدی «تریبون آزاد» داریم، میتوانید با ما همراه باشید و برنامه را به صورت زنده و مستقیم ببینید. آقای دکتر حسینی هم کارشناس برنامه هستند.
ممنون از شما بینندگان عزیز و ارجمند، در پناه حضرت حق باشید. یا علی مدد، خدانگهدارتان.
والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته